1. szczękoczułkowce Chelicerata, podtyp stawonogów; na głowotułowiu 6 par odnóży: szczękoczułki, nogogłaszczki i 4 pary odnóży krocznych; obejmują staroraki i pajęczaki.
  2. Árnason Jón ur. 17 VIII 1819, Hof k. Skagafjörður, zm. 4 IX 1888, Reykjavík, folklorysta isl.; zbieracz i wyd. zgadywanek, bajek i legend ludowych.
  3. Forster Albert , ur. 26 VII 1902, Fürth, zm. 28 II 1952, Warszawa, funkcjonariusz hitlerowski; od 1930 szef NSDAP w Gdańsku; 1939–45 namiestnik prowincji Gdańsk-Prusy Zachodnie; za zbrodnie wojenne skazany ...

Stoltenberg Thorvald

ur. 8 VII 1931, Oslo, dyplomata norweski, ojciec Jensa; czł. Norweskiej Partii Pracy, 1987–89 i 1990–93 min. spraw zagr.; 1990 wysoki komisarz ONZ ds. uchodźców; 1993–95 mediator w konflikcie jugosłowiańskim.

katechumenat

w Kościele starożytnym czas, w którym kandydaci do chrztu (katechumeni) przygotowywali się do przyjęcia tego sakramentu; w znaczeniu szerszym - czas pogłębienia wiary przez tych, którzy już przyjęli chrzest.

aprioryczne nauki

dyscypliny nauk., w których żadnych twierdzeń nie uzasadnia się doświadczalnie; nauki te mają charakter dedukcyjny i należą do nich: logika formalna i nauki matematyczne.

wyczyniec łąkowy

Alopecurus pratensis, wieloletnia pastewna trawa z rodziny wiechlinowatych (traw); luźnokępowa, rozłogowa, wys. 1,4 m, o wałkowatej, miękkiej wiesze; pospolity na naturalnych łąkach w dolinach rzecznych, także uprawiany w mieszankach łąkowych; zw. pot. lisim ogonem.
wiechlinowate (trawy)

humifikacja

proces wytwarzania związków humusowych (próchniczych) z resztek roślinnych i zwierzęcych; zachodzi głównie w wyniku działania drobnoustrojów glebowych, enzymów zawartych w resztkach tkanek i makrofauny glebowej, np. dżdżownic.

Aldington Richard

ur. 8 VII 1892, Portsmouth, zm. 27 VII 1962, Sury-en-Vaux k. Bourges (Francja), mąż H. Doolittle, angielski pisarz i krytyk literacki; współtwórca (z E. Poundem) programu poetyckiego imagizmu; wiersze, powieści.
imagizm

Vallisneri Antonio

ur. 3 V 1661, Trassilico, zm. 18 I 1730, Padwa, wł. przyrodnik i lekarz; profesor uniw. w Padwie; udowodnił, że larwy galasówek powstają z jaj, a nie w wyniku samorództwa; stwierdził zjawisko transgresji morza w przeszłości geologicznej.

ABA forma

muz. schemat budowy utworu muz.; trzyczęściowa forma, której część środkowa (B) jest w innej tonacji i zawiera materiał tematyczny kontrastujący z materiałem cząstek skrajnych.

nitrofosfat

nawóz miner. azotowo-fosforowy; zawiera około 20% azotu i 18–20% fosforu oraz domieszkę mielonego żużlu; produkowany w zachodniej Europie.

Piacenza

miasto w północnych Włoszech (region Emilia-Romania), nad rzeką Pad; ośrodek administracyjny prow. Piacenza; 95 tysięcy mieszkańców (2005); przemysł winiarski, mleczarski, cukrowniczy, chem., metal.; ośrodek handlu produktami rolnymi; węzeł komunikacyjny; port rzeczny; turystyka; muzea; rzymska Placentia, zał. 218 p.n.e.; 1339–1512 w Księstwie Mediolanu, później w Państwie Kośc.; 1545–1860 (z przerwami) w Księstwie Parmy i P.; ruiny staroż. amfiteatru; rom.-got. katedra (XII, XIII w.); liczne kościoły średniow., renes. i barokoło; pałace; Collegio Alberoni (XVIII w.).

iperyty azotowe

związki org., chloropochodne amin alifatycznych, bojowe środki trujące; mają podobną budowę chem. i działanie toksyczne do iperytu siarkowego, np. tris(2-chloroetylo)amina, N(CH2CH2Cl)3.

Koidu

miasto w Sierra Leone (Prow. Wsch.); 87 tysięcy mieszkańców (2005); ośrodek regionu wydobycia diamentów; eksploatacja odkrywkowa i handel diamentami w znacznej mierze poza kontrolą państwa.

Protista

Protista, termin wprowadzony 1866 przez E. Haeckela na określenie organizmów jednokomórkowych (nie tylko eukariotycznych); w systematyce wg R. Whittakera (1969) jedno z 5 królestw, obejmujące organizmy eukariotyczne jednokomórkowe (niekiedy tworzące kolonie): niektóre glony (np. okrzemki, bruzdnice, złotoniciowce), pierwotniaki i niekiedy niższe grzyby (grzyby lęgniowe i śluzorośla).

nadłabski krąg kulturowy

archeol. kompleks grup i kultur rozwijających się nad dolną i środkową Łabą w okresie wpływów rzymskich i wędrówek ludów; jednorodność zabytków (szerokootworowe wazy, ornamentyka meandrowa) i obrządku pogrzebowego (ciałopalenie, groby popielnicowe, nieliczna broń); poszczególne grupy i kultury n.k.k. łączy się z plemionami germańskimi.

włókna węglowe

rodzaj włókien karbonizowanych.
włókna karbonizowane

arcosolium

w katakumbach rzymskich nisza grobowa o sklepieniu łukowym, często zdobionym malowidłami.

Raczyński Edward

hrabia, ur. 2 IV 1786, Poznań, zm. 20 I 1845, Zaniemyśl, wnuk Kazimierza, brat Atanazego, konserwatywny polityk wielkopol., mecenas sztuki i nauki; 1829 zał. Bibliotekę Raczyńskich w Poznaniu; wydawca źródeł i dzieł historycznych.

folklor

twórczość lud. w szerokim rozumieniu: literatura (baśnie, podania, legendy, ballady, przysłowia), muzyka, taniec, sztuka i rzemiosło; zwyczaje, obrzędy; termin wprowadzony przez W.G. Thomsa.

Longinos

ur. 210, zm. 273, gr. retor i filozof; działał na dworze Zenobii, królowej Palmyry; częściowo zachowało się dzieło Rhētorik téchnē .

Muzułmański Front Wyzwolenia

(FIS), algierska fundamentalistyczna partia polit.; zał. 1989; od pocz. działalności najsilnie ugrupowanie opozycyjne; program: reislamizacja społeczeństwa algierskiego; zwyciężył w wyborach municypalnych 1990 i parlamentarnych 1992, które anulowano pod naciskiem państw zachodnich (gł. Francji), a M.F.W. zdelegalizowano, co doprowadziło do wojny domowej.

HERBERT

George (1593-1633) poeta angielski; wybitny przedstawiciel baroku w poezji; zaliczany do tzw. poetów metafizycznych; intensywność przeżycia religijnego wiązał z intelektualizmem i wyszukaną formą wierszy (zbiór Temple).
ANGIELSKA LITERATURA

TEOFILÓW

miejscowość w woj. mazowieckim, powiat garwoliński.miejscowość w woj. łódzkim, powiat bełchatowski.
ŁÓDZKIE WOJEWÓDZTWO MAZOWIECKIE WOJEWÓDZTWO

sprint | sprinter

„szybko”

współpraca w zakresie gromadzenia dowodów

– jedna z form współpracy sądowej w sprawach cywilnych w Unii Europejskiej. Na podstawie traktatu z Amsterdamu Wspólnota Europejska uzyskała uprawnienia do podejmowania działań mających na celu poprawę i uproszczenie współpracy w zakresie gromadzenia dowodów w sprawach cywilnych. Rozporządzenie Rady Unii Europejskiej z 28 maja 2001 o współpracy między sądami państw członkowskich w dziedzinie przeprowadzania dowodów w sprawach cywilnych i handlowych jest stosowane, jeśli sąd państwa członkowskiego zgodnie z krajowymi przepisami prawnymi poprosi właściwy sąd innego państwa członkowskiego o przeprowadzenie dowodu lub też poprosi o zgodę na bezpośrednie przeprowadzenie dowodu w innym państwie członkowskim.

Nie jest dopuszczalna prośba o przeprowadzenie dowodu, jeśli dowody nie są przeznaczone do wykorzystania w już wszczętym postępowaniu sądowym lub w postępowaniu sądowym, które ma być otwarte. Wnioski o przeprowadzenie dowodu są przesyłane przez sąd, przed którym postępowanie wszczęto lub powinno być otwarte, bezpośrednio do właściwego sądu innego państwa członkowskiego w celu przeprowadzenia dowodu. Obowiązkiem każdego państwa członkowskiego jest sporządzenie listy sądów odpowiedzialnych za dokonywanie zleconych czynności procesowych, jak też określenie właściwości miejscowej i – w razie potrzeby – szczególnej właściwości rzeczowej tychże sądów.

Wniosek o przeprowadzenie dowodu jest sporządzany przy wykorzystaniu specjalnego formularza, w języku urzędowym państwa członkowskiego, do którego jest kierowany, lub – jeśli w państwie tym jest więcej języków urzędowych – w języku urzędowym albo w jednym z języków urzędowych miejsca dokonania zleconej czynności procesowej, lub w innym języku, którego użycie dane państwo członkowskie dopuszcza. Każde państwo wskazuje ponadto język oficjalny lub języki oficjalne instytucji Wspólnoty Europejskiej, w których też można wypełniać formularz wniosku. Przekazywanie wniosków o przeprowadzenie dowodu odbywa się sposobami najszybszymi z możliwych.

Dopuszczalna jest każda droga komunikacji, o ile otrzymany dokument jest zgodny pod względem treści z dokumentem wysłanym oraz odczytanie wszystkich zawartych w nim danych nie sprawia trudności. Sąd, do którego wniosek jest kierowany, przeprowadza dowód niezwłocznie, najpóźniej jednak w ciągu dziewięćdziesięciu dni po otrzymaniu wniosku, stosując przy tym prawo swego państwa. Sąd występujący z wnioskiem może wyrazić życzenie, by zlecona czynnośÄ‡ została dokonana przy zachowaniu formy szczególnej, którą przewiduje prawo jego państwa. Sąd otrzymujący wniosek ma obowiązek uwzględnić powyższe życzenie, chyba że forma ta jest sprzeczna z prawem jego państwa albo jej zachowanie jest niemożliwe z powodu znacznych trudności faktycznych.

Sąd występujący z wnioskiem może poprosić sąd otrzymujący wniosek o przeprowadzenie dowodu przy wykorzystaniu technologii komunikacyjnych, w szczególności w drodze wideo- i telekonferencji. Sąd otrzymujący wniosek przychyla się do takiej prośby, chyba że jest ona sprzeczna z prawem jego państwa lub jej spełnienie jest niemożliwe z powodu znacznych trudności faktycznych. Jeśli sąd zleca bezpośrednie przeprowadzenie dowodu w innym państwie członkowskim, przekazuje organowi centralnemu lub właściwemu organowi w tym państwie odpowiedni wniosek. Bezpośrednie przeprowadzenie dowodu jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy może nastąpić na podstawie dobrowolnej zgody i bez środków przymusu.

Jeśli konieczne jest przesłuchanie osoby, sąd występujący z wnioskiem informuje tę osobę, że przesłuchanie odbędzie się na podstawie dobrowolnej zgody. Dowód przeprowadza wyznaczony według prawa państwa sądu występującego z wnioskiem sędzia lub inna osoba, np. biegły. Organ centralny lub właściwy organ państwa otrzymującego wniosek zawiadamia sąd występujący z wnioskiem w ciągu trzydziestu dni po wpłynięciu wniosku, czy może on być uwzględniony i – jeśli to konieczne – na jakich warunkach czynność ma być dokonana. Organ centralny lub właściwy organ może w szczególności wskazać sąd swojego państwa, który ma uczestniczyć w przeprowadzaniu dowodu, w celu zapewnienia należytego stosowania przepisów rozporządzenia oraz przestrzegania ustalonych warunków.

Organ centralny lub właściwy organ ułatwia wykorzystywanie technologii komunikacyjnych (np. wideo- i telekonferencji).

ENDOPASOŻYTY

pasożyty wewnętrzne organizmy pasożytujące wewnątrz organizmu żywiciela stale lub okresowo, we wszystkich lub niektórych stadiach rozwoju; stanowią około 90% wszystkich pasożytów; między innymi różne gatunki wiciowców, sporowców, nicieni, tasiemców i przywr.
NICIENIE PASOŻYTNICTWO PRZYWRY SPOROWCE WŁAŚCIWE TASIEMCE WICIOWCE ŻYWICIEL ENDOPASOŻYTY

smutki

1. „nudna, nieciekawa sytuacja”; 2. „lekcje, zajęcia szkolne”: Jeszcze trzy smutki i idziemy do chaty.

ZENOBIA

Żeńska forma imienia -> Zenobiusz. ZDROBNIENIA: Zenobiusia, Zenobiuszka. OBCE FORMY: Zenobia (ogólnie przyj. forma), Zénobie (fr.), Zenobija (połud.-słow.).PATRON:Św. Zenobia, męczennica. Została ścięta wraz ze swoim bratem, biskupem Egei, w czasach panowania cesarza Dioklecjana. (Wspomnienie 30 października).ZNANE POSTACIE:Zenobia, królowa Palmiry, która podbiła Egipt i Azję Mniejszą (ur. III w.). Zenobia Boj, pol. patomorfolog (ur. 1918).AFORYZM:Słyszałem o Zenobii,Że pełno w niej seks-fobii. Andrzej Morski

łamaga

ż (albo: m odm. jak ż), przyglądać się z politowaniem niezdarnej łamadze, pouczać ślamazarną łamagę, być kompletną łamagą sportową; ofermowate łamagi, kilka łamag (albo: kilku łamagów – tylko o mężczyznach)

WIENER

Alexander Solomon (1907-76) amerykański hematolog, prof. uniw. w Nowym Jorku; 1940 wraz z K. Landsteinerem odkrył czynnik Rh we krwi ludzkiej.
HEMATOLOGIA LANDSTEINER Rh CZYNNIK

DIANA

(Cercopithecus diana) małpa z rodziny wąskonosych spokrewniona z koczkodanem, wys. około 35 cm, dł. ogona około 50 cm; sierść gęsta, miękka, krótka; szyja i pierś kremowobiała, grzbiet orzechowy, twarz czarna; zamieszkuje wilgotne, tropikalne lasy zach. Afryki; gromadzi się w grupach po kilkanaście osobników; żywi się głównie roślinami; żyje około 20 lat.
KOCZKODANY MAŁPY