1. Des Noyers Pierre ur. 26 V 1606, zm. 28 V 1693,Warszawa, sekretarz Ludwiki Marii od 1641, dyplomata, Francuz; od 1680 sekretarz królowej Marii Sobieskiej; korespondencja, relacja z podróży do Polski.
  2. Wilhelm Habsburg ur. 1370, zm. 15 VII 1406, książę Styrii i Karyntii od 1388; zaręczony w dzieciństwie z Jadwigą, córką Ludwika I Wielkiego; 1385 zmuszony przez panów małopol. do rezygnacji z małżeństwa.
  3. krwawienie med. wypływ krwi z uszkodzonych naczyń krwionośnych; k. fizjologiczne np. w miesiączce, pewnych fazach porodu, patol. w urazach, niektórych chorobach, np. w owrzodzeniu przewodu pokarmowego, nowotworach, h ...

frakcja

poligr. odpowiednio zmniejszony znak pisma drukarskiego lub znak specjalny (chem., mat. itp.) właściwy dla danego kroju i stopnia pisma, umieszczony na dolnej (f. dolna) lub górnej (f. górna) linii pisma; służy do oznaczania w składzie np. wykładników potęgowych, indeksów.

frakcja "Partyzantów"

grupa dawnych partyzantów AL skupiona w PRL wokół min. spraw wewn. M. Moczara, wyznająca ideologię rządów "twardej ręki", propagująca zwł. w latach 60. nacjonalizm i antysemityzm.

DYFRAKCJA CZĄSTEK

dyfrakcja fal materii; zaobserwowana 1927 przez C.J. Davissona i L.H. Germera potwierdziła hipotezę L. de Broglie'a o falowej naturze cząstek materialnych; zjawisko d.cz. jest podstawą działania mikroskopu elektronowego.
GERMER MIKROSKOP SHULL BROGLIE Louis Victor DAVISSON Clinton Joseph DYFRAKCJA FALI DYFRAKCJA CZĄSTEK

dyfrakcja cząstek

dyfrakcja cząstek na atomach rozmieszczonych w sieci krystalicznej. Mierząc natężenie wiązki elektronów lub neutronów odbitej od powierzchni kryształu pod różnymi kątami stwierdza się istnienie charakterystycznych maksimów i minimów ( Davissona-Germera doświadczenie). D.c. na sieciach krystalicznych ulegają także atomy i cząsteczki. Zjawisko to tłumaczy się falową naturą cząstek. Zob. też dualizm korpuskularno-falowy.

FRAKCJA

(inne) w poligrafii litera o oczku czcionki umieszczanym pod linią pisma (f. dolna) lub nad nią (f. górna), np. Ek, m3.

FRAKCJA

(polit.) odłam, część składowa całości; F. PARLAMENTARNA - grupuje część czł. parlamentu należących do tej samej partii i prowadzących wspólną politykę; F. PARTYJNA - wewnątrzpartyjne ugrupowanie, stronnictwo o własnym programie (różniącym się od programu całej partii) i ośrodku kierowniczym.
PARLAMENT

frakcja polityczna

zorganizowana grupa, która wydzieliła się wewnątrz organizacji lub ugrupowania, nie zrywając jednak z nim więzi. Celem f.p. jest realizowanie własnych koncepcji lub rozwiązań polit. Najczęściej pojęcie f.p. kojarzone jest z partią polit., wewnątrz której powstała wyodrębniona grupa członków, mających inne zdanie co do np. realizacji programu partii lub podjętych rozstrzygnięć personalnych. Nosi ona nazwę frakcja partyjna. Grupa ta nie zrywa łączących ją powiązań organizacyjnych z partią, stara się jednak wprowadzić w życie swoje poglądy, akceptując zarazem podstawowy cel programowy partii (np. obalenie istniejącej władzy).

Niekiedy poszczególne frakcje skupiają przedstawicieli różnych nurtów ideowych (np. chrześcijańskiego, liberalnego, konserwatywnego). W Polsce taki charakter ma Unia Wolności. Występowanie frakcji partyjnej możliwe jest tylko w tych organizacjach, które uznają zasady demokracji wewnątrzpartyjnej. Zob. też frakcja parlamentarna.

DYFRAKCJA ŚWIATŁA

ugięcie fal świetlnych na krawędziach nieprzezroczystych przeszkód lub niejednorodnościach ośrodka; przejawia się wnikaniem światła w obszar cienia geometrycznego za przeszkodę oraz powstaniem obrazu dyfrakcyjnego w postaci układu prążków ciemnych i jasnych (lub barwnych); d.ś. jest jedną z przyczyn nieostrości obrazów przekazywanych przez przyrządy optyczne. Intensywność zjawiska d.ś. wzrasta, gdy rozmiar przeszkody (szczeliny lub przesłony) zbliża się do długości fali świetlnej. Obraz powstający w strefie granicznej cienia (obraz dyfrakcyjny), obserwowany na ekranie lub kliszy fotograficznej, objaśnia się interferencją fal świetlnych ugiętych w pobliżu krawędzi przeszkody.


LUNETA OPTYKA ŚWIATŁO WIENIEC DYFRAKCYJNA SIATKA DYFRAKCJA CZĄSTEK

FRAKCJA CZERWONEJ ARMII

Rote Armee Fraktion, RAF lewacka młodzieżowa organizacja terrorystyczna, powstała w Niemczech około 1968; stawiała sobie za cel zniszczenie "imperialistycznego państwa"; jej trzon stanowiła Baader-Meinhof grupa; dokonała szeregu zamachów terrorystycznych i porwań; między innymi wspomogła palestyński Czarny Wrzesień podczas ataku na sportowców izraelskich we wiosce olimpijskiej w Monachium, przeprowadziła zamach na siedzibę wydawnictwa Springer, zorganizowała: zabójstwa prezesa Sądu Najwyższego RFN i ministra rządu Hesji, porwanie przew. CDU Petera Lorenza, okupację ambasady RFN w Sztokholmie; w pocz. lat 70. liczyła około 1500 czł.; gł. przywódcy (U.Meinhof i A.Baader) aresztowani 1974 popełnili w więzieniu samobójstwo; RAF zaprzestała działalności 1981, ale oficjalne samorozwiązanie grupy nastąpiło dopiero 1998.
RAF TERRORYZM BAADER-MEINHOF

dyfrakcja fali

(ugięcie fali) zmiana kierunku rozchodzenia się fali na przeszkodach i na otworach. Efekt dyfrakcji jest bardzo wyraźny wówczas, gdy otwór, przez który przechodzi fala, ma wymiary porównywalne z jej długością. Zob. też dyfrakcja światła.

REFRAKCJA MOLOWA

RM wielkość charakteryzująca polaryzację elektronową 1 mola substancji w polu elektromagnetycznym: RM = (M/ρ) (n2 - 1)/(n2 + 2) = 4/3 π NA α, gdzie M - masa cząsteczkowa substancji, ρ - gęstość, n - współczynnik załamania, NA - liczba Avogadra, α - średnia polaryzowalność cząsteczek substancji; r.m. pozwala wyznaczyć polaryzowalność oraz moment dipolowy substancji, a także określić budowę związków org. (w szczególności istnienie różnego typu wiązań); wzór określający r.m. podali 1880 H.A. Lorentz i L.V. Lorenz.
LORENTZ LORENZ POLARYZACJA DIELEKTRYKA