znajdź swoje słowo

1. A.B.C. Obóz Narodowo-Radykalny.
2. Kolchida hist. nazwa krainy na południowo-wschodnim wybrzeżu M. Czarnego (Gruzja); w starożytności teren kolonii gr. (zakładanych gł. przez Milet); wg mitologii gr. - cel wyprawy Argonautów.
3. Ungaretti Giuseppe ur. 10 II 1888, Aleksandria (Egipt), zm. 1 VI 1970, Mediolan, poeta włoski; profesor uniw. w São Paulo i w Rzymie; jeden z gł. przedstawicieli hermetyzmu; zbiory (między innymi Il porto sepolto i ...

Lorentz Friedrich

ur. 28 XII 1870, Meklemburgia, zm. 29 III 1937, Sopot, slawista niemiecki; liczne prace z dialektologii, gramatyki hist., toponomastyki i etnografii kaszubskiej; monumentalna Gramatyka pomorska.

Lorentz Hendrik Antoon

ur. 18 VII 1853, Arnhem, zm. 4 II 1928, Haarlem, fizyk holenderski; profesor uniwersytetu w Lejdzie; dyrektor Instytutu Teylera w Haarlemie; członek PAU; twórca (1895) teorii elektronowej (wyjaśniającej między innymi zjawisko dyspersji i przewodnictwa elektrycznego); prace nad połączeniem w jedną całość zjawisk elektromagnetycznych i optycznych; 1896 wyjaśnił teoretycznie zjawisko Zeemana; 1902 Nagroda Nobla.

Lorentz Stanisław

ur. 28 IV 1899, Radom, zm. 15 III 1991, Warszawa, ojciec Aliny Kowalczykowej, historyk sztuki i muzeolog; profesor Uniwersytetu Warszawskiego; czł. PAN; 1929–35 konserwator zabytków woj. wil. i nowogródzkiego; wykładowca Uniw. Wil.; następnie dyr. Muzeum Nar. w Warszawie; szczególnie zaangażowany w sprawy ratowania (1939), a następnie odbudowy Zamku Król. w Warszawie; badania nad architekturą oświecenia; Przewodnik po muzeach i zbiorach w Polsce.

Lorentza przekształcenia

fiz. zależności, którym podlegają wielkości fiz., geom. i in. przy zmianie jednego inercjalnego układu odniesienia na inny; w węższym (początkowym) znaczeniu zależności między współrzędnymi przestrzenno-czasowymi dowolnego zdarzenia w 2 różnych układach inercjalnych poruszających się względem siebie; w mechanice przekształcenia przestrzenno-czasowe dla małych, w porównaniu z prędkością światła, prędkości przechodzą w przekształcenia Galileusza; prawa fizyki są niezmiennicze względem p.L.
układ inercjalny

siła Lorentza

fiz. siła, z jaką pole elektromagnetyczne działa na poruszającą się w nim cząstkę naładowaną; w półprzewodnikach prowadzi do występowania zjawisk termomagnet. i galwanomagnet.; wykorzystywana między innymi w akceleratorach cząstek i soczewkach magnetycznych.

Wiedemanna–Franza–Lorentza prawo

fiz. prawo wyrażające związek między cieplną przewodnością właściwą metalu λ i jego elektr. przewodnością właściwą σ a temp. bezwzględną T: λ/σ = cT (c - stała jednakowa dla wszystkich metali, c = 3kB²e⁻², gdzie kB - stała Boltzmanna, e - ładunek elektronu).

LORENTZA SIŁA

siła F, z jaką pole elektromagn. oddziałuje na poruszającą się w nim z prędkością v cząstkę naładowaną o ładunku q, wyrażona w ogólnym przypadku wzorem: F = qE + qvB, w którym pierwszy człon oznacza siłę, jaką na cząstkę działa pole elektr. o natężeniu E, a drugi - siłę oddziaływania na cząstkę pola magnet. o indukcji B. S.L. stanowi podstawę działania między innymi akceleratora i magnetronu. Pojęcie s.L. zostało wprowadzone przez H.A. Lorentza.
INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA HALLA ZJAWISKO LORENTZ ŁADUNEK ELEKTRYCZNY MAGNETOOPOROWE ZJAWISKO NERNST POLE ELEKTROMAGNETYCZNE POLE ELEKTRYCZNE POLE MAGNETYCZNE PRĘDKOŚĆ TERMOMAGNETYCZNE ZJAWISKA AKCELERATOR

LORENTZ

Hendrik Antoon (1853-1928) fizyk hol.; prof. uniw. w Lejdzie; dyr. Inst. Teylera w Haarlemie, czł. PAU; badania z zakresu fizyki teoretycznej, zwł. nad zjawiskami elektromagnetycznymi i optycznymi; twórca teorii elektronowej, wzoru na L.-Fitzgeralda kontrakcję oraz tzw. przekształcenia Lorentza; 1902 nagroda Nobla.
LORENC LORENTZA-FITZGERALDA KONTRAKCJA LORENTZA PRZEKSZTAŁCENIE LORENTZA SIŁA PAU REFRAKCJA MOLOWA ELEKTRODYNAMIKA

LORENTZA PRZEKSZTAŁCENIE

Lorentza transformacja zależność wyrażająca związek między współrzędnymi przestrzenno-czasowymi dowolnej wielkości fiz., występujący przy przechodzeniu od jednego inercjalnego układu odniesienia do drugiego, poruszającego się względem pierwszego ruchem jednostajnym prostoliniowym. P.L. obowiązuje przy prędkościach porównywalnych z prędkością światła, a przy prędkościach znacznie mniejszych przechodzi w przekształcenie Galileusza; podał je 1892 H.A. Lorentz; stanowi podstawę szczególnej teorii względności.
INERCJALNY UKŁAD GALILEUSZ GALILEUSZA PRZEKSZTAŁCENIE LORENTZ PRĘDKOŚĆ ŚWIATŁO TRANSFORMACJA WZGLĘDNOŚCI TEORIA LORENTZA PRZEKSZTAŁCENIE

transformacja Lorentza

Lorentza przekształcenie.

skrócenie lorentzowskie

efekt wynikający z zastosowania przekształceń Lorentza do współrzędnych końców pręta przy pomiarze jego długości, gdy pręt pozostaje w spoczynku w układzie laboratoryjnym i gdy porusza się względem niego ze stałą prędkością. Polega na tym, że długość L pręta poruszającego się równolegle do swej długości z prędkością v wzdłuż osi x układu laboratoryjnego, zmierzona w układzie związanym z tym prętem, jest mniejsza niż jego długość L₀, zmierzona w układzie laboratoryjnym wówczas, gdy pręt jest w spoczynku. Obie długości pozostają w relacji,gdzie c jest prędkością światła.

Lorentza przekształcenia

(Lorentza transformacje) przekształcenia umożliwiające przejście od inercjalnego układu odniesienia A do układu A', poruszającego się względem układu A z prędkością V wzdłuż osi X. W mechanice klasycznej zakłada się, że dwa zdarzenia, równoczesne w jednym układzie inercjalnym odniesienia, są także równoczesne w innym układzie inercjalnym. Przeczy to szczególnej teorii względności, z której wynika, że czas upływa różnie w różnych układach odniesienia. P.L. uwzględniają ten fakt i mają postać:, y'= y, z' = z, t' =(gdzie: x, y, z, t - współrzędne i czas w układzie A, a x', y', z', t' - współrzędne i czas w układzie A', c - prędkość światła).

W przypadku małych prędkości (V/c « 1) p.L. przechodzą w przekształcenia Galileusza. Z powyższych wzorów wynika, że czas mierzony przez obserwatora w układzie ruchomym jest zawsze mniejszy od odpowiadającego mu odcinka czasu w układzie nieruchomym.

Lorentza skrócenie

skrócenie rozmiarów przedmiotu obserwowane w układzie ruchomym względem układu nieruchomego. Z przekształceń Lorentza wynika, że poruszająca się np. linijka o długości Δx (w układzie nieruchomym) ulega skróceniu w kierunku ruchu w układzie poruszającym się względem niego z prędkością V i ma długość Δx’ równą:,gdzie c - prędkość światła.

siła Lorentza

Lorentza siła

LORENTZA-FITZGERALDA KONTRAKCJA

skrócenie Lorentza-Fitzgeralda zjawisko polegające na skróceniu wymiarów ciała sztywnego, mierzonych w kierunku ruchu względem inercjalnego układu odniesienia, w porównaniu z tymi wymiarami mierzonymi względem układu, w którym ono spoczywa. K.L.-F. ma charakter relatywistyczny i jest wynikiem innych warunków pomiarów względem różnych układów odniesienia; sformułowana niezależnie przez G.F. Fitzgeralda (1892) i H.A. Lorentza (1895).
INERCJALNY UKŁAD FITZGERALD George Francis LORENTZ CIAŁO SZTYWNE LORENTZA-FITZGERALDA KONTRAKCJA

Lorentz, Hendrik Antoon

(1853-1928) fizyk holenderski. W 1902 otrzymał (wspólnie z P. Zeemanem) Nagrodę Nobla z fizyki za zbadanie wpływu pola magnetycznego na promieniowanie świetlne. Zaproponował teorię łączącą teorię elektromagnetyczną Maxwella z korpuskularną teorią elektryczności. Podał wyrażenie na siłę działającą na ładunki poruszające się w polu magnetycznym ( Lorentza siła). Wprowadził wzory łączące układy inercjalne, tzw. przekształcenie Lorentza.

LORENTZ

Stanisław (1899-1991) Stanisław Lorentzhistoryk sztuki, muzeolog; prof. uniw. w Wilnie i Warszawie, czł. PAU i PAN; wieloletni dyr. Muzeum Nar. w Warszawie (którego zbiory znacznie wzbogacił, często kosztem placówek prowincjonalnych); ekspert UNESCO w sprawach ochrony zabytków; prace z zakresu sztuki oświecenia i muzealnictwa; Dzieje Muzeum Narodowego w Warszawie, Przewodnik po muzeach i zbiorach w Polsce; 1964 i 1979 nagroda państwowa.
MUZEALNICTWO OŚWIECENIE PAU ORGANIZACJA NARODÓW ZJEDNOCZONYCH DO SPRAW OŚWIATY, NAUKI i KULTURY

LORENTZ

Friedrich (1870-1937) językoznawca niem.; opracował gramatykę, słownik i wybór tekstów wymarłych dialektów kaszubskich; Pomoranisches Wörterbuch, Gramatyka pomorska, Teksty pomorskie.
DIALEKT

Lorentza siła

siła, jaka działa na ładunek elektryczny poruszający się w polu magnetycznym. F_L = q · (v × B), gdzie: q - wartość algebraiczna poruszającego się ładunku, v - wektor prędkości ładunku i B - wektor indukcji magnetycznej. Zgodnie z definicją iloczynu wektorowego, siła pochodząca od pola magnetycznego jest prostopadła do wektorów v i B, a zatem zakrzywia tor ładunku nie zmieniając wartości jego prędkości. Jeżeli ustalimy kierunki wektora prędkości v i kierunek wektora indukcji magnetycznej B, to kierunek wektora s. L. dla ładunku dodatniego (q > 0) i ujemnego (q < 0) będą przeciwne.

S. L. nie wykonuje pracy, gdyż wektor siły F_L jest prostopadły do wektora prędkości v. Jeśli wektor prędkości v jest prostopadły do wektora indukcji B, to ładunek porusza się po okręgu. Promień tego okręgu jest równy ,gdzie m - masa cząstki, ν - prędkość cząstki, a okres obiegu elektronu T nie zależy od prędkości ładunku i T = .

Losowa strona